Erken Araştırmalar

C. Schuchhardt

Notion’u detaylı bir şekilde inceleyen ve kentin ilk kesin tanımlamasını gerçekleştiren ilk modern araştırmacı Alman Karl Schuchhardt’dır. Schuchhardt Hales Nehri vadisine 1885 ve 1886 yıllarında ziyaretler gerçekleştirmiş ve 1886 yılında Notion’un bir haritasını, surların oldukça iyi korunmuş bir bölümünün kesitini, Athena Tapınağının taslak planını and daha sonraları kentin Bouleuterionu olarak adlandırılacak kare bir yapının kesit çizimlerini de içeren araştırma sonuçlarını yayınlamıştır. Schuchhardt ayrıca Gâvurköy (Ahmetbeyli’nin erken modern ismi) kökenli bazı yazıtları da belgeleyip yayınlamıştır.

Osmanlı İmparatorluk Müzesi (Th. Macridy)

1987 ve yine sonrasında 1904 yılında Theodor Macridy Gâvurköy ve çevresini ziyaret etti. Macridiy, Notion dışında Klaros ve Kolophon’da da ilk arkeolojik kazıları gerçekleştirmiştir. Kentin kuzeyindeki bir Bizans kilisesini, farklı dönemlere ait pek çok binadan bulduğu mimari parçaları, bir grup seçmece mezar anıtını, bazı heykel parçalarını (Klaros civarındaki bir Kybele kabartması da dahil) ve hem Notion hem de Klaros’tan  yazıtları kapsayan, ilki 1905 ikincisi ise 1907 yılında çıkmış, iki rapor ile de Notion’daki çalışmalarını yayınlamıştır.

Schuchardt
Kolophon ve Notion’un Schuchardt tarafından çizilmiş planları

Atina’daki Fransız Okulu (R. Demangel ve A. Laumonier)

Plan of the Temple of Athena and surrounding structures by Demangel and Laumonier
Athena Tapınağı ve çevresinin Demangel ile Laumonier tarafından çizilmiş planı

1921 yılında Robert Demangel ve Alfred Laumonier liderliğindeki bir Fransız ekibi Notion’da, sadece bir sezon sürecek, yeni bir arkeolojik araştırma ve kazı programı başlattı. 1923 yılında yayınladıkları ilk raporlarında kentin topoğrafyası, mimari bulgular ve epigrafisi ile ilgili çalışmalar yer almıştır. Raporda kentin ana mimari yapılarını da içeren, ve yakın zamana kadar Notion’un en detaylı planı olan, basit bir topoğrafik kontur planı da yer almıştır. Fransız kazılarının ana odağı Athena Tapınağı olmuş ve yapı fotoğraflarla belgelenmiş, planı ve restitüsyon kesit çizimi de yapılmıştır. Demangel ve Laumonier raporlarında ayrıca birkaç yazıt da yayınlamış ve bazı mühür ile sikkelerin fotoğraflarına yer vermiştir. 1925 yılında basılan ikinci raporları daha çok heykeltraşlık eserleri ve seramiklere odaklanmıştır. Bu raporda ayrıca pişmiş toprak eserler (muhtelif figürinler ve kalıp yapımı kaplar), fayans ve kandillere dair tartışma ve fotoğraflar da yer almaktadır.

Tiyatronun kuzeyden görünümü

Ege Üniversitesi (E. Atalay)

1985-1987 yılları arasında Türk Arkeolog Erol Atalay (İzmir Ege Üniversitesi Arkeoloji Bölümünde Doçent) Notion’da yeni kazı çalışmaları gerçekleştirdi. Atalay’ın odağında Tiyatro ve nekropol olmasına rağmen birkaç yazıt ve mezar stelinde de belgeleme çalışmaları gerçekleştirdi. Atalay, ayrıca, Athena Tapınağını temizlemek dışında Tiyatroda da caveanın bir kısmı ile tonozlu alt yapı bölümlerinden birini de açığa çıkardı.

Efes Müzesi (M. Büyükkolancı)

Notion’daki en güncel çalışmaları gerçekleştiren akademisyen Mustafa Büyükkolancı olmuştur. Büyükkolancı Efes Arkeoloji Müzesi adına 1994 yılında kısıtlı çalışmalar gerçekleştirmiştir. Çalışmalarını bir tapınak veya Heroon olabilecek yapıda, Bouleuterion’da ve Kuzey Kapısı denilen kent girişinde gerçekleştirmiştir. Çalışmaları 1995 yılında yayınlanmıştır.

Kuzey Kapısının hava fotoğrafı