Muzaffer Özgüleş
Konuşmanın Çevirisi ve Seslendirme: Deniz Vural
Özet:
Bu konuşma, Gülnuş Sultan (d. 1715) adındaki, tarihçede göz ardı edilmiş bir Osmanlı hanedanı üyesi kadının mimari faaliyetlerine odaklanmaktadır. Gülnuş Sultan, IV. Mehmed’in (hükümdarlık dönemi: 1648–1687) hHasekisi, yani en gözde eşiydi. Başka hiçbir Osmanlı hanedanı kadını onun gibi eşine askeri seferlerde ve av gezilerinde eşlik etmemiştir. İleriki yıllarda, oğulları II. Mustafa (1695–1703) ve III. Ahmed’in (1703–1730) Valide Sultanı olarak siyasette de aktif rol oynamıştır. Sonuç olarak, Gülnuş Sultan’ın baniliği, 17.yüzyılın sonlarından 18.yüzyılın başlarına kadar uzanan uzun ve çalkantılı bir dönemi kapsamaktadır. Olağanüstü coğrafi yayılımlarının yanı sıra, Gülnuş Sultan’ın yaptırdığı yapılar ve diğer projeleri, yenilikçi mimari formlar ve tipolojilerler sergilemiştir. Bu yapılar aynı zamanda Osmanlı mimarisindeki Klasik Osmanlı stilinden Osmanlı Barok stiline geçişi yansıtmaktadır.
Çalışma Kağıdı:
Bu videonun Türkçe çalışma kağıdına buradan ulaşabilirsiniz.
Kaynaklar:
İpşirli-Argıt, Betül. Rabia Gülnuş Emetullah Sultan, 1640–1715. Istanbul: Kitap Yayınevi, 2014. 
Özgüleş, Muzaffer. The Women Who Built the Ottoman World: Female Patronage and the Architectural Legacy of Gülnuş Sultan. London: I.B. Tauris, 2017.
Özgüleş, Muzaffer. “A Missing Royal Mosque in Istanbul that Islamized a Catholic Space: The Galata New Mosque,” Muqarnas 34 (2017): 157–196.
Peirce, Leslie. The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire. Oxford: Oxford University Press, 1993.
Sakaoğlu, Necdet. Bu Mülkün Kadın Sultanları. Istanbul: Oğlak Yayınları, 2008.
Thys-Şenocak, Lucienne. Ottoman Women Builders: The Architectural Patronage of Hadice Turhan Sultan. Burlington: Ashgate, 2006.
Atıf:
Muzaffer Özgüleş, “Gülnuş Valide Sultan’ın Mimari Baniliği,” Khamseen: Islamic Art History Online, published 19 September 2026.
Muzaffer Özgüleş received his PhD in Architectural History from Istanbul Technical University in 2013 and completed postdoctoral research at the University of Oxford (2014–2015) as a Barakat Trust Fellow. He is the author of The Women Who Built the Ottoman World: Female Patronage and the Architectural Legacy of Gülnuş Sultan (I.B. Tauris, 2017; Turkish translation, İş Kültür, 2025). From 2016 to 2021, he served as Assistant Professor at Gaziantep University, where he coordinated the EU-funded project “Timeline Travel” (2017–2019). He is currently Assistant Professor at Alanya University and recently coordinated the Erasmus+ KA220-HED project “Palimpsest Cities: Gamification and Storytelling for Architectural History and Cultural Heritage Awareness.” He has written six children’s books and developed two mobile applications on architectural history.